ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യത, നിഷ്പക്ഷത, ഫലപ്രാപ്തി എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുന്ന ഒരു കൂട്ടം അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പ്രധാന തത്വങ്ങളിൽ സ്വാതന്ത്ര്യം, ഉത്തരവാദിത്തം, പ്രാതിനിധ്യം, വ്യക്തമായ ഉത്തരവുകൾ, പരിശോധനകളും സന്തുലിതാവസ്ഥയും എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

സ്വാതന്ത്ര്യം

ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ മൂലക്കല്ലാണ് അവയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം.

അനാവശ്യമായ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടുകളും എക്സിക്യൂട്ടീവ് സ്വാധീനംവും തടയുന്നതിന്, ഭരണഘടന താഴെപ്പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു.

• അംഗങ്ങളുടെ പ്രവർത്തന കാലാവധിയുടെമേലുളള സുരക്ഷ (ഉദാ. സിഎജി, ചീഫ് ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷണർ)
• ഇന്ത്യയുടെ സമാഹൃത ഫണ്ടിൽ നിന്നുള്ള നിശ്ചിത ശമ്പളം
• എക്സിക്യൂട്ടീവ് നിയന്ത്രണത്തിൽ നിന്നും മുക്തമായ പ്രവർത്തന സ്വാതന്ത്ര്യം
• സംരക്ഷിതമായ നീക്കം ചെയ്യൽ നടപടിക്രമങ്ങൾ (ഉദാ. സിഎജിക്കുള്ള ഇംപീച്ച്മെന്റ്)

ഈ സ്വാതന്ത്ര്യം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ, യുപിഎസ്‌സി തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങളെ നിഷ്പക്ഷമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ പ്രാപ്തരാക്കുന്നു, സ്വതന്ത്ര തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളും മെറിറ്റ് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സിവിൽ സർവീസുകളും ഉറപ്പാക്കുന്നു.

ഉത്തരവാദിത്തം

സ്വയംഭരണാവകാശം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങൾ ജനാധിപത്യ സംവിധാനത്തോട് ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളവയാണ്.

പ്രധാന ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ

• പാർലമെന്റിനും സംസ്ഥാന നിയമസഭകൾക്കും മുമ്പിൽ റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കൽ (ഉദാ. സിഎജി റിപ്പോർട്ടുകൾ)
• തീരുമാനങ്ങളുടെ ജുഡീഷ്യൽ അവലോകനം
• ആന്തരിക മാനദണ്ഡങ്ങളും ഓഡിറ്റ് സംവിധാനങ്ങളും
• പൊതു വെളിപ്പെടുത്തലിന്റെയും സുതാര്യതയുടെയും ആവശ്യകതകൾ

സ്വാതന്ത്ര്യം അനിയന്ത്രിതമായ അധികാരത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നില്ലെന്നും ഈ സ്ഥാപനങ്ങൾ അവർ സേവിക്കുന്ന പൗരന്മാരോട് ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളവരാണെന്നും ഈ തത്വം ഉറപ്പാക്കുന്നു.

പ്രാതിനിധ്യം

പല ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങളും വൈവിധ്യമാർന്ന സാമൂഹിക ഗ്രൂപ്പുകളുടെ സമഗ്ര പങ്കാളിത്തവും സംരക്ഷണവും ഉറപ്പാക്കുന്നു.

ഉദാഹരണങ്ങൾ:

• പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾക്കായുള്ള ദേശീയ കമ്മീഷൻ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട സമൂഹങ്ങളുടെ പ്രാതിനിധ്യവും അവകാശങ്ങളും ഉറപ്പാക്കുന്നു.
• ധനകാര്യ കമ്മീഷൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കിടയിൽ സന്തുലിതമായ സാമ്പത്തിക പ്രാതിനിധ്യം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.
• തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ തുല്യ വോട്ടവകാശവും രാഷ്ട്രീയ പ്രാതിനിധ്യവും ഉറപ്പുനൽകുന്നു.

അങ്ങനെ, പ്രാതിനിധ്യം ഒരു തത്വമെന്ന നിലയിൽ സാമൂഹിക നീതി, സമത്വം, ശാക്തീകരണം എന്നിവയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു, ഭരണത്തെ ഭരണഘടനാ ആദർശങ്ങളുമായി വിന്യസിക്കുന്നു.

വ്യക്തമായ ഉത്തരവുകൾ

ഓരോ ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനവും ഭരണഘടനയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ലക്ഷ്യവും അധികാരങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചാണ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ഭരണഘടന നൽകുന്ന സംരക്ഷണം അവയുടെ സ്വതന്ത്ര പ്രവർത്തനങ്ങളെ  സഹായിക്കുന്നു:

• കർത്തവ്യങ്ങളുടെ ആവർത്തനം ഒഴിവാക്കുക
• കേന്ദ്രീകൃതവും കാര്യക്ഷമവുമായ പ്രവർത്തനം ഉറപ്പാക്കുക
• നിയമ വ്യക്തതയും നിയമസാധുതയും നൽകുക

പരിശോധനകളും സന്തുലിതാവസ്ഥയും

ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങൾ അധികാര കേന്ദ്രീകരണം തടയുന്ന രക്ഷാധികാരികളായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

അവ:

• എക്സിക്യൂട്ടീവിനെ നിരീക്ഷിക്കുന്നു (സിഎജി സർക്കാർ ചെലവുകൾ ഓഡിറ്റ് ചെയ്യുന്നു)
• രാഷ്ട്രീയ പ്രക്രിയകളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു (ഇസിഐ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നു)
• ഫെഡറൽ സന്തുലിതാവസ്ഥ ഉറപ്പാക്കുന്നു (ധനകാര്യ കമ്മീഷൻ സാമ്പത്തിക തുല്യത പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു)
• നിയമവാഴ്ച ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നു (യുപിഎസ്‌സി നിഷ്പക്ഷ ബ്യൂറോക്രസിയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു)

ജനാധിപത്യ വ്യവസ്ഥയിൽ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് പോകുന്നതിലൂടെ ഒരു ഭരണകൂടവും ഏകപക്ഷീയമോ സ്വേച്ഛാധിപത്യപരമോ ആകുന്നില്ലെന്ന് ഈ തത്വം ഉറപ്പാക്കുന്നു.